مجله اکوتوریسم استان کرمان

بدون اغراق بلند ترین کوههای شرقی را می توان در استان کرمان جستجو کرد . مجموعه این سلسله جبال با توجه به موقعیت خود همواره دارای فرصت های ناشناخته ای برای عاشقان طبیعت بوده است .علیرغم سختی ها و مشکلات و طولانی بودن مسیر دسترسی - که در عدم ورود بعضی از انسان های مخرب به این منطقه موثر بوده - ، این منطقه را در زمره بهترین جاذبه های کوهستانی شهر نخل و کویر و ستاره ها معرفی کرده است .

قله علم شاه به ارتفاع 3741 متر از سطح دریا بلند ترین قله رشته کوه جنوبی و سراسری جبال بارز می باشد که در حدود 60 کیلومتری خاور جیرفت واقع گردیده است . ابتدای این رشته از مرغک شروع و با طولی نزدیک به 250 کیلومتر در منطقه باتلاق جازموریان پایان می یابد . جبال بارز به دلیل داشتن گونه های گیاهی و جانوری غنی در بخش های پایین دست و بالا دست ارتفاعات اصلی و همچنین وجود مراتع در میان تشکیلات سنگی گرانیتی در سراسر منطقه از جمله زیباترین مناطق کوهستانی ایران می باشد .
وجود دیواره های بلند و سوزنی های جذاب فنی و شیب های با درجات بالا و آبشار های بلند ، همه و همه از یک کوهستان متنوع و دشوار خبر می دهد . از سویی رویش درختان سروکوهی و سوزنی برگ ها در مساحت زیاد عاملی در تثبیت خاک و زیبایی چشمگیر محیط و تغییرات اقلیمی بوده است . اجرای بهتر صعود به قله ها و مناطق اطراف علم شاه از کرمان به علت مسیرهای طولانی شهری و کوهستانی نیازمند چهار الی پنج روز زمان است . همچنین مسیر های طولانی در تیغه های مختلف و درگیری متناوب ، انجام فعالیت شناسایی دراین منطقه را حایز اهمیت کرده است .

آغاز برنامه

ابتدا از ترمینال اصلی کرمان مسیر چهار ساعته که حدود 300 کیلو متر می باشد را به سمت جیرفت آغاز می کنیم . جاده ای بس تماشایی که از کوههای بلند جوپار و قفس و دیگر ارتفاعات کرمان عبور کرده و به کوه های کم ارتفاع رنگ در رنگ و دشت های پر بوته سبز رنگ منطقه تهرود منتهی می شود. کمی جلوتر در دور دست نمای جنوبی کویر لوت با طوفان های شن در حرکت در چشم ها ظاهر می گردد .
بخش کوهستانی ده بکری و محمد آباد مسکون که از برف های سخت زمستانی بیدار گشته با درختان غرق در شکوفه اش که در چند کیلومتری ناحیه گرمسیری جیرفت قرار گرفته است به ما خوش آمد می گوید .
به جیرفت می رسیم با جلوه های خاص آن ، درختان اکالیپتوس و از سویی بلندی های کم ارتفاع پیرامون که همچون نعلی شهر را در بغل گرفته است . شهری که به لقب هند ایران شهره یافته و به عنوان بزرگترین منبع تولید محصولات کشاورزی کشور محسوب می شود و با وجود باغ های مرکبات و گلخانه های صیفی جات، نیاز مصرف مردم سراسر ایران را در فصل سرد و دیگر فصول تامین می کند .
پس از پرس و جو از اهالی شهر، مسیر عنبرآباد را جویا می شویم. شهری که در 25 کیلومتری جنوب جیرفت قرار گرفته است . در نزدیکی عنبرآباد و در مسیر جاده جیرفت به کهنوج در محلی به نام خرپشت ، یکی از جاده های اصلی ورود به منطقه جبال بارز قرار گرفته که به روستاهای گرم و رودفرق می رسد . جاده ای به طول 35 کیلومتر و عبور به دنیای دیگری از دشت های زرین و نخلستان ها و باغات منطقه . کمی جلو تر می رویم و نیم نگاهی می کنیم به زمین های سبز دیم گندم و دیگر محصولات که گرچه هشت سال متوالی را در خشکی مطلق بسر برده اند ولی امسال جانی دیگر به خود گرفته اند .
به گرم نزدیک می شویم . برادران حسین زاده از خانه های کویری خود بیرون آمدند و به مانند اسم روستایشان گرمی و صفا را به ما هدیه کردند این عزیزان با مهربانی و خوشرویی از ما خستگان راه و جاده با نان ، ماست ، چای و خرما پذیرایی کردند و از مشکلات و خوشی های طبیعت و خودشان برای ما درد دل کردند . دقایق قشنگی سپری گشت و سپس زمان جدایی از این عزیزان فرا رسید .
لحظات غروب فرا می رسد و راه پایانی شش کیلومتری تا رودفرق در انتظار ماست. از وسیله خبری نیست. کوله ها را بستیم و پیاده گام بر روی دشتی سنگی که در اطرافش گل ها و گون های وحشی سر بیرون آورده بود گذاشتیم . در تاریکی به رود فرق رسیدیم . سوسوی چراغ ها در بالاتر ها و سر و صدای بچه ها و بزرگان دیده و شنیده می شد و ما بی خبر از جلوه های روستا با هدایت یکی از اهالی شریف در منزل میرشکاری شبی را به صبح رساندیم .

بامدادی دل انگیز را به سوی شمال دره اصلی و جهت خلاف رودخانه ادامه دادیم . همه جا زیبا است و در هر پیچی نسیم رودخانه تا حدی گرمای راهپیمایی را از تن به در می کند و ما مسرور و سر حال به دنبال هدف پیش می رویم . در کمرکش ها و دامنه های دره ساکنین کپر نشین و عشایر مختلفی از توابع جیرفت و عنبرآباد را می دیدیم که به دامداری مشغول بودند و هر از گاهی هم سلامی می دادند .
با یک ساعت و نیم پیاده روی به اولین دوآب رودخانه برخورد می کنیم . فرم ظاهری کوه ها تغییر یافته و نمای درختچه های سوزنی برگ پدیدار می گردد.^(*) دره سمت چپ را انتخاب کرده پس از سه ساعت کوهپیمایی مسرت بخش در مسیری که فوق العاده بکر می باشد به آبادی کوچک و باغات کِرور (kerver) می رسیم . استراحتی می کنیم و از دره شرقی به نام طابع حیدر (tabe heydar) که کمتر صعود می شود بالا می رویم . در انتهای دره به گردنه ای به نام سرگردار (sar-e-godar) رسیده و مستقر می شویم . چمنزارهایی در محیطی مسطح با درختان گردو و سرو. قله علم شاه با برف ها و تیغه های آلپی خود جلوهای زیبا به این محیط بخشیده و از سویی انسان را به این تفکر وامی دارد که تمام زوایای کوههای جهان در یک جا جمع شده است.
ساعت 7:30 صبح روز بعد در مسیری که از سمت چپ رودخانه قرار گرفته راهی می شویم . مسیر ازآخرین درخت گردو در سمت چپ داخل دره ای غربی ادامه پیدا کرده و به گردنه غربی منتهی می شود سپس سوار بر یال و مخروط اصلی قله می شویم و پس از حدود 6 ساعت بر بلندای بارز می ایستیم .
مسیری که برای صعود در نظر گرفتیم یال سنگی دست راست راه نرمال است که به تیغه هایی متشکل از برف و سنگ منتهی شده و به هولنگ معروف است . صعود این مسیر با درگیری پی در پی با سنگ و یخ همراه بوده و صعودی نیمه دشوار به حساب می آید . پس از صعود از این مسیر به خط الرأسی بر می خوریم که به قله منتهی می شود . پیمایش این مسیر از محل کمپ تا قله نزدیک به 8 ساعت زمان می برد .
ساعت 3 بعد از ظهر مسیر برگشت را از شرق قله پی می گیریم و با توجه به کمبود وقت ، از دومین دهلیز پر شیب که به دره بیدان منتهی شده و شیبی نزدیک به 70 درجه دارد را انتخاب می کنیم . فرودی سخت و تکنیکی که تا پایان شیب حدود 2 ساعت زمان می گیرد و پس از آن ادامه مسیر رودخانه تا سرگردار .
پس از 12 ساعت کار فشرده و در ساعت 7:30 غروب و پیش از وداع خورشید شرق ایران به محل کمپ می رسیم . شبی پرخاطره را در زیر ستارگان کویر و طنازی آتش سپری کرده و فردای دیگر با سلامی به آبشار وروار و عکاسی از محیط و منطقه به رودفرق بازگشتیم .