مجله اکوتوریسم استان کرمان

تلاش براي بازگرداندن جسد عيسي ميرشكاري، كوهنورد عضو تيم ملي كشور كه پس از صعود به قله ماناسلو هيماليا درگذشت، به ايران ادامه دارد.

 عیسی میرشکاری کوهنورد کرمانی در فروردین ماه سال جاری، جهت تلاش بر روی قله ماناسلو به همراه تیم هیات کوهنوردی استان زنجان و ۳ کوهنورد از اراک و تهران، عازم این منطقه شده بود. میرشکاری ۲۴ ساله با توجه به اخبار منتشر شده در کمپ ۴ این قله به دلیل ادم مغزی جان خود را از دست داد. وی از سال 82 به صورت رسمي عضو هيئت كوهنوردي شهرستان  جیرفت و سه سال عضو تيم ملي كشورمان است، به همراه اعضاي تيم ملي كوهنوردي ايران چندي پيش عازم نپال شده بود كه در آخرين صعود ملي خود در راه بازگشت از قله 8 هزار و 165 متري ماناسلو بر اثر سكته مغزي درگذشت.  

مرحوم ميرشكاري در كارنامه ورزشي خود صعود به قله‌هاي بالاي 7 هزار متر از جمله آرارات، ‌نوشاخ و قله‌اي در چين را دارد. در حال حاضر جسد اين ورزشكار در كمپ سه قله ماناسلو در ارتفاع 6 هزار و 500 متري قرار دارد و اين در حالي است كه يك جسد ديگر مربوط به كوهنوردي از كشور كره جنوبي بيش از يك سال است كه در اين كمپ قرار دارد.

کشور پهناور ایران دارای محیط زیست غنی و متنوعی است. به دلیل دارا بودن آب و هوای چهار فصل در مناطق مختلف، جاذبه های شگفت انگیزی در آن به وجود آمده به طوری که ایران را با وجود قرار داشتن در بخش خشک و نیمه خشک قاره آسیا، نمایی سبز و با طراوت بخشیده است.

برهمین اساس سازمان محیط زیست طبق تعاریف و معیارهای جهانی محیط زیست، ایران را در 4 طبقه کلی توصیف کرده است. این طبقه بندی در سال 1974 میلادی1353 ه . ش به مجلس ارائه شد و مورد تصویب قرار گرفت و ضمناً اختیارات قانونی و اداره کلی مناطق تحت حفاظت به سازمان محیط زیست واگذار شد.

پارک های ملى، آثار طبیعی ملى، منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش 4 طبقه مورد نظر می باشند.

1. پارک های ملى

پارک های ملى مناطق نسبتاً وسیع آبی یا خشکی هستند که شامل نمونه های معرف از نواحی طبیعی عمده، چشم اندازهای طبیعی یا مناظر با اهمیت جهانی می باشند که نمونه‌ی برجسته‌ای از عوارض زمین شناسى، بوم شناسى[1]، جغرافیایی و چشم اندازهایی که دارای اهمیت ملی هستند.

در تعریف کلی پارک ملی به محدوده‌ای از جنگل، مرتع، بیشه‌های طبیعى، اراضی جنگلى، دشت و آب و کوهستان اطلاق می‌شود.

تعداد 22 پارک ملی ایران در ایران شناخته شده است که می توان به پارک ملی گلستان در استان گلستان، خبر کرمان، سرخه حصار در شرق تهران و دریاچه ارومیه ذخیره گاه زیستکره تالاب بین المللی بین آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی اشاره نمود.

دیگر پارک های ملى ایران شامل پارک ملی کویر سمنان، بختگان فارس، بمو شمال شیراز، تندوره قوچان در خراسان رضوى، کلاه قاضی اصفهان، خجیر شرق تهران، تنگ صیاد چهارمحال و بختیارى، لار بین استان های تهران و مازندران، نایبند بوشهر، ساریگل اسفراین در خراسان شمالى، سالوک اسفراین در خراسان شمالى، بوجاق شمال شرق رشت، خارتوران سمنان، کیاسر مازندران و پابند مازندران می باشند.

2. آثار طبیعی ملى

پدیده‌ها یا مجموعه‌های گیاهی و جانوری به نسبت کوچک، جالب، کم نظیر، استثنایى، غیر متعارف و غیر قابل جایگزین که دارای ارزش‌های حفاظتى، علمی و تاریخی یا طبیعی باشند، با هدف حفظ و حراست به عنوان اثر طبیعی ملی انتخاب می‌شوند. اقدامات حفاظتی در مورد این پدیده‌ها، باید تضمین کننده پایداری بهره برداری غیر مصرفی از آن‌ها در طول زمان باشد.

در حدود 20 اثر طبیعی ملی در ایران وجود دارد: منطقه خشکه داران مازندران، منطقه دهلران چشمه قیر، آب گرم، غار خفاش در ایلام، درخت سرو سیرچ کرمان، گونه گیاهی سوسن سفیدگیلان، گونه گیاهی لاله واژگون چهارمحال و بختیارى، درخت سرو هرزویل گیلان، درخت سرو ابر کوه یزد، غار سهولان آذربایجان غربى، غار قوری قلعه کرمانشاه، چشمه‌گل فشان پیرگل سیستان و بلوچستان، علم کوه مازندران، غار یخکان اردبیل، قله دماوند مازندران، قله سبلان اردبیل، قله تفتان سیستان و بلوچستان، گنبدهای نمکی خرسین هرمزگان، فسیل مراغه آذربایجان شرقى، غار چال نخجیر شمال دلیجان.

لاله واژگون گیاهی چند ساله با گل‌های بسیار زیبا از خانواده سوسن است. گلدهی لاله‌های واژگون در ماه اردیبهشت می‌باشد و هر ساله هزاران نفراز مردم علاقمند را به تماشا از نقاط دور و نزدیک استان و خارج از استان به سوی خود جلب می نماید.

سوسن چلچراغ به دلیل این همه زیبایی و ارزش، از سال 1355 رسماً ً ‎توسط سازمان حفاظت محیط زیست مورد حفاظت قرار گرفت و در فهرست آثار ملی طبیعی کشور‎ ‎ثبت شده است. با توجه به نادر بودن این گل ملی ثبت شده در فهرست میراث طبیعى، سازمان محیط‎ ‎زیست اطراف رویشگاه طبیعی سوسن چلچراغ را محصور نموده و اعلام کرده است که هر گونه بهره برداری از آن‌جا تنها با مجوز رسمی از‎ ‎دفتر نظارت و بازرسی سازمان محیط زیست کشور ممکن خواهد بود.

قله علم کوه به سبب برخورداری از قابلیت‌های مناسب کوهنوردی نظیر قله‌های مرتفع متعدد و یخچال‌ها و دیواره‌های صعب العبور و چشم اندازهای بی نظیر، هر ساله پذیرای هزاران گردشگر طبیعى، کوهنوردان و صخره نوردان از سراسر کشور و سایر نقاط جهان می باشد. از گونه‌های جانوری واقع در این منطقه می توان از کل و بز، خرس قهوه‌اى، پلنگ، گرگ، شغال، روباه، کبک دری و معمولی و از گونه‌های گیاهی میتوان از ارس خزنده، گیاهان بالشتکی نظیر کلاه میرحسن، چوبک و گون نام برد.

3. مناطق حفاظت شده

اراضی که از نظر حفاظت دارای ارزش استراتژیک بوده و به منظور حراست، ترمیم و احیای حیات جانوری و گیاهی و جلوگیری از انهدام تدریجی آنها انتخاب می شوند.

این مناطق که نسبتاً وسیع می باشند برای فعالیت های تفرجگاهی بر اساس مقررات و محدودیت های تنظیم شده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در ایران 93 منطقه حفاظت شده وجود دارد:

1. حر ذخیره گاه زیستکره[2] تالاب بین المللی هرمز گان، 2. ارژن و پریشان ذخیره گاه زیستکره تالاب بین المللی فارس، 3. ارسباران ذخیره گاه زیستکره آذربایجان شرقى، 4.خار توران ذخیره گاه زیستکره سمنان، 5 . کویر ذخیره گاه زیستکره سمنان، 6 . گنو ذخیره گاه زیستکره هرمز گان، 7. هامون تالاب بین المللی سیستان و بلوچستان، 8 . گاندو تالاب بین المللی سیستان و بلوچستان، 9. سیاه کشیم تالاب بین المللی گیلان، 10. حله بوشهر، 11. البرز مرکزی مازندران و تهران، 12. کالمند یزد، 13. دنا کهگیلوئیه و بویر احمد، 14. مراکان آذربایجان غربى، 15. جهان نما گلستان، 16. دز خوزستان، 17. کرخه خوزستان، 18. کوه بافق یزد، 19. اشترانکوه لرستان، 20. بیدوئیه کرمان، 21. هفتاد قله مرکزى، 22. سبز کوه چهار محال و بختیارى، 23. هرمد هرمزگان، 24. ورجین تهران، 25. بهرام گور فارس، 26. سرانی خراسان شمالى، 27. ساریگل خراسان شمالى، 28. سالوک خراسان شمالى، 29. پرور سمنان، 30. تندوره خراسان رضوى، 31. انگوران زنجان، 32. مند بوشهر، 33. قرخود خراسان شمالى، 34. جاجرود تهران، 35. باغ شادی یزد، 36. کوه خیز و سرخ کهگیلوئیه و بویر احمد، 37. میان جنگل فارس، 38. سرخ آباد زنجان، 39. بیجار کردستان، 40. سفید کوه لرستان، 41. بیستون کرمانشاه، 42. لیسار اردبیل، 43. تنگ صیاد چهار محال و بختیارى، 44. جزایر فارور هرمز گان، 45. باشگل قزوین، 46. لشگردر همدان، 47. مانشت و قلارنگ ایلام، 48. بلس کوه مازندران، 49. چهار باغ مازندران، 50. واز مازندران، 51. هراز مازندران، 52. آبشار شیرگاه مازندران، 53. خیبوس مازندران، 54. شش رودبار مازندران، 55. اساس مازندران، 56. هزار جریب مازندران، 57. بولا مازندران، 58. گشت رودخان و سیاه مزگی گیلان، 59. سیاه رود رودبار گیلان، 60. سرولات و جواهر دشت گیلان، 61. لوه گلستان، 62. زاو گلستان، 63. سیاه کوه یزد، 64. باغ کشمیر خراسان رضوى، 65. ارس سیستان خراسان رضوى، 66. شیمبار خوزستان، 67. شالو و مونگشت خوزستان، 68. هفت شهیدان خوزستان، 69. میر آباد آذربایجان غربى، 70. بیرک سیستان و بلوچستان، 71. پوزک سیستان و بلوچستان، 72. شیله سیستان و بلوچستان، 73. هلن چهار محال و بختیارى، 74. بوجاق گیلان، 75. سولک کهگیلوئیه و بویر احمد، 76. کوه خامین کهگیلوئیه و بویر احمد، 77. دیل کهگیلوئیه و بویر احمد، 78. دنای شرقی کهگیلوئیه و بویراحمد، 79. حرای گابریک، جاسک شرقی و غربی هرمز گان، 80. حرای رود گز هرمز گان، 81. حرای تیاب و میناب هرمز گان، 82. حرای خوران هرمز گان، 83. سراج هرمز گان، 84. کبیر کوه ایلام، 85. دینار کوه ایلام، 86. ماله گاله فارس، 87. نتگ بستانک فارس، 88. آبشار مارگون فارس، 89. بوزین و مرخیل کرمانشاه، 90. قلاجه کرمانشاه، 91. آق داغ اردبیل، 92. خانگرمز همدان، 93. الوند مرکزى.

4. پناهگاه‌های حیات وحش

مناطقی از انواع زیستگاه‌های نمونه می‌باشند که برای حمایت از جمعیت گونه‌های حیات وحش با اهمیت ملی انتخاب می گردند. کمترین وسعت پناهگاه‌های حیات وحش باید به حدی باشد که ضمن رفع نیاز گونه‌های جانوری، پیوستگی و ارتباط متقابل واحدهای آن‌ها را نیز تضمین کند. این مناطق، محیط‌های مناسبی برای فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی به ویژه در ارتباط با جانوران وحشی به شمار می‌آیند. بهره برداری مصرفی و سازگار و همچنین فعالیت‌های گردشکری کنترل شده در پناهگاه ها مجاز است.

1. میانکاله ذخیره گاه زیستکره تالاب بین المللی مازندران، 2. توران ذخیره گاه زیستکره سمنان، 3. شادگان تالاب بین المللی خوزستان، 4. بختگان تالاب بین المللی فارس، 5. شیدورتالاب بین المللی هرمزگان، 6 . سلکه تالاب بین المللی گیلان، 7.امیرکلایه تالاب بین المللی گیلان، 8 . سرخانکل تالاب بین المللی گیلان، 9. خوش ییلاق سمنان، 10. کلاه قاضی اصفهان، 11. فریدونکنار مازندران، 12. کیامکی آذربایجان شرقى، 13. قمیشلو اصفهان، 14. موته اصفهان، 15. روچون کرمان، 16. دز خوزستان، 17. کرخه خوزستان، 18. دشت ناز مازندران، 19. دودانگه مازندران، 20. میاندشت خراسان شمالى، 21. سمسکنده مازندران، 22. مهروئیه کرمان، 23. انگوران زنجان، 24. بیستون کرمانشاه، 25. لوندویل گیلان، 26. خارکو هرمزگان، 27. نایبندان یزد، 28. بوروئیه یزد، 29. حیدری خراسان رضوى، 30. جاسب مرکزى، 31. دره انجیر و نی باز یزد، 32. راسبند مرکزى، 33. شیر احمد خراسان رضوى، 34. چوکام گیلان.

پی‌نوشت:

[1]. بوم شناسىecology دانش مطالعه اکوسیستم ها که به بررسی روابط متقابل میان موجودات زنده و عوامل جاندار و بی جان محیط زیست آن‌ها می پردازد و غالباً با اصول کلی ای سرو کار دارد که هم گیاهان و هم جانوران را شامل می‌شود.

[2] . زیست کره (Biosphere ) بخشی از خشکی ها، آبها و هوا که موجودات کره زمین در آن یافت می شوند.

منابع:

1. مناطق حفاظت شده ایران، هنریک مجنونیان، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.

2. پارک‌های ملی و مناطق حفاظت شده ارزش‌ها و کارکرده، هنریک مجنونیان، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.

3. www.irandeserts.com

4. www.plan4land.or

                                  

اتحاديه بين‌المللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي، بزرگ‌ترين و مهم‌ترين شبكه حفاظت از طبيعت در جهان است كه 83 ايالت، 110نمايندگي دولت، بيش از 800 تشكل غيردولتي (NGO)و در حدود 10.000دانشمند و متخصص از 181كشور را در يك مشاركت جهاني كم نظير گرد هم آورده است.
رسالت اين اتحاديه تأثيرگزاري، تشويق و كمك به جوامع سراسر جهان براي حفاظت از يكپارچگي و تنوع طبيعت و حصول اطمينان از اين مطلب است كه هر گونه بهره‌برداري از منابع طبيعي عادلانه و از نظر زيست‌بوم‌شناختي(Ecologically) قابل تداوم باشد.
اتحاديه بين‌المللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي، سازماني با چند زبان و چند فرهنگ است كه 1100 كارمند در 40 كشور جهان دارد. مقر اصلي اتحاديه در "گِلاند" سوئد است.
در سال 1990ميلادي عنوان "اتحاديه حفاظت جهاني" براي اين اتحاديه برگزيده شد اما اغلب عنوان كامل و عنوان اختصاري اتحاديه با هم مورد استفاده قرار مي‌گيرند و اكثر همچنان اين اتحاديه را با نام ‌IUCN مي‌نشناسند. اين اتحاديه در اكتبر سال 1948ميلادي و به دنبال كنفرانس بين‌المللي "فونتين اِبلو" در فرانسه، تحت عنوان اتحاديه بين‌المللي حمايت از طبيعت (يا IUPN) شروع به كار كرد، اما در سال 1956ميلادي نام سازمان به "اتحاديه بين‌المللي حفاظت از طبيعت و منابع طبيعي" (IUCN) تغيير يافت.
در حاليكه طي چند دهه اخير ايده حفاظت از محيط‌زيست، مقبوليت سياسي نيز كسب نموده است، همچنان درك درستي از خدماتي كه طبيعت، تنوع زيستي و اكوسيستم در اختيار نوع بشر قرار مي‌دهد، در ميان عموم وجود ندارد. براي نمونه 16119 گونه از جانوران و گياهان در معرض انقراض قرار دارند و بسياري از اكوسيستم‌ها - مرداب‌ها و جنگل‌ها- در حال نابودي هستند، در حاليكه اذعان داريم كه اكوسيستم‌هاي طبيعي خدمات با ارزش بسياري در زمينه‌هاي گوناگون براي انسان‌ها مهيا مي‌كنند.
اهميت كاربري درست از اكوسيستم‌ها در كمك به كاهش فقر و بهبود معيشت جوامع و اقتصاد آن‌ها بر دانشمندان مسلم شده است، از اين رو تمامي تصميمات و اعمال سياست‌گذاران و رهبران تجاري محلي، ملي و بين‌المللي در همه زمينه‌ها بايد با اين دانش تلفيق گردد.
اتحاديه جهاني حفاظت در تلاش براي بهبود درك علمي از منابعي است كه اكوسيستم‌هاي طبيعي براي انسان فراهم مي‌سازند. اما اين اتحاديه با گردهم‌آوردن دانشمندان، سياست‌گذاران، رهبران تجاري و NGOها، در پي حصول اطمينان از كاربرد علمي اين دانش است.
اتحاديه جهاني حفاظت ضمن حمايت از دانشي كه مطابق با آخرين روش‌هاي علمي حفاظت از طبيعت باشد، در توسعه آن مي‌كوشد و اين تحقيقات را در طرح‌هاي سراسر جهان به عمل در مي‌آورد و در نهايت با تشكيل جلساتي ميان دولت‌ها، جوامع شهري و بخش‌هاي خصوصي، اين تحقيقات و نتايج آن را با سياست‌هاي محلي، ملي، منطقه‌اي و جهاني پيوند مي‌زند.
اولويت طرح در دست اجراي اتحاديه (2008-2005) شناسايي راه‌هاي فراوان وابستگي زندگي و معيشت انسان، مخصوصاً افراد بي‌بضاعت، به مديريت پايدار منابع طبيعي است.
اتحاديه جهاني حفاظت در اجراي طرح‌هاي خود براي حفاظت از تنوع زيستي و ايجاد معيشت پايدار براي آنان‌كه به طور مستقيم به منابع طبيعي وابسته‌اند، مديريت صحيح اكوسيستم را به كار مي‌گيرد. اين اتحاديه فعالانه در زمينه مديريت و بازسازي اكوسيستم‌ها و بهبود وضعيت جوامع و زندگي مردم تلاش مي‌كند.
پايگاه اطلاعات، ارزيابي‌ها، خط‌مشي‌ها و موارد پژوهشي اين اتحاديه كه توسط اعضا، نمايندگان و كارمندان آن در سطح جهان سازمان‌دهي شده است، يكي از مراجع جهاني قابل احترام و استناد در زمينه اطلاعات زيست‌محيطي است.
اتحاديه جهاني حفاظت به عنوان بزرگ‌ترين شبكه اطلاعاتي زيست‌محيطي، در جهت آمادگي و اجراي طرح‌هاي حفاظت ملي و استراتژي‌هاي تنوع‌زيستي، به بيشتر از 75كشور جهان كمك كرده است.
برخي از فعاليت‌هاي اتحاديه عبارتند از:
- نظارت بر وضعيت گونه‌ها در جهان از طريق گونه‌هاي تهديد شونده موجود در ليست قرمز IUCN
- مشاركت و حمايت از سازمان اكوسيستم هزاره (MEA)
- برگزاري جلساتي با حضور كليه اعضاي IUCN نظير كنگره جهاني پارك‌ها در سال 2003
- توصيه‌هاي سياسي و حمايت‌هاي تكنيكي از دولت‌ها، تشكيلات سازمان ملل، همايش‌هاي بين‌المللي و ساير گروه‌ها مانند G8وG77
- ارزيابي تمامي سايت‌هاي كانديد شده براي قرار گرفتن در سايت ميراث جهاني
- مشاركت در كمك‌هاي تكنيكي در جهت آماده سازي استراتژي‌هاي تنوع زيستي ملي و طرح‌هاي اجرايي
- فراهم سازي حمايت تكنيكي براي وضع قوانين زيست‌محيطي و استراتژي‌هاي مديريت منابع طبيعي.

منبع: کانون شکار ایران. 

۳۱ اردیبهشت قرار است لاله زار برای چهارمین سال به بهانه ی گل و گلاب میزبان  ده ها هزار نفر از مردمی باشد که  به عنوان گردشگر در یک روز  دور هم می آیند.این هجم از جمعیت  بدون داشتن درک جمعی نسبت به محیط زیست و منابع طبیعی  به لاله زار خواهند آمد.دغدغه آثار و نتایج این جمعیت در کوتاه مدت  و بدتر از آن آثاری که در دراز مدت بر جای خواهند ماند را نمی توان از نظر دور نگه داشت.

چه می توان کرد که این  نشان و آثار  کاهش یابند؟ شما بگویید  و یاریمان کنید...